close

ICANN là gì? Vai trò của ICANN với tên miền và Internet

Tác giả: Hồng Nhi Ngày đăng: 28/04/2023 Chuyên mục: Tên miền & DNS
Disclosure
Website Tino blog được cung cấp bởi Tino Group. Truy cập và sử dụng website đồng nghĩa với việc bạn đồng ý với các điều khoản và điều kiện trong chính sách bảo mật - điều khoản sử dụng nội dung. Tino Group có thể thay đổi điều khoản sử dụng bất cứ lúc nào. Việc bạn tiếp tục sử dụng Tino blog sau khi thay đổi có nghĩa là bạn chấp nhận những thay đổi đó.
Why Trust Us
Các bài viết với hàm lượng tri thức cao tại Tino blog được tạo ra bởi các chuyên viên Marketing vững chuyên môn và được kiểm duyệt nghiêm túc theo chính sách biên tập bởi đội ngũ biên tập viên dày dặn kinh nghiệm. Mọi nỗ lực của chúng tôi đều hướng đến mong muốn mang đến cho cộng đồng nguồn thông tin chất lượng, chính xác, khách quan, đồng thời tuân thủ các tiêu chuẩn cao nhất trong báo cáo và xuất bản.

ICANN (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers) là tổ chức phi lợi nhuận thành lập năm 1998 tại California (Mỹ), điều phối các định danh duy nhất của Internet: tên miền, địa chỉ IP và vùng gốc của hệ thống DNS. ICANN không bán tên miền cho người dùng mà đặt chính sách, ký hợp đồng với các registry và công nhận nhà đăng ký (registrar).

Bài thuộc nhóm quản lý và chính sách tên miền, cùng với bài về VNNIC, đơn vị quản lý tên miền .vn. Phần khái niệm tên miền là gì có ở bài tổng quan.

ICANN là gì?

ICANN là tổ chức điều phối, không phải cơ quan nhà nước và không sở hữu Internet. Theo trang giới thiệu của ICANN, đây là tổ chức phi lợi nhuận vì lợi ích công đặt tại California, làm việc theo mô hình đa bên: nhiều bên cùng xây dựng chính sách.

Trụ sở chính của ICANN đặt tại 12025 Waterfront Drive, Los Angeles, California; ICANN còn có văn phòng ở Singapore, Brussels, Istanbul và Montevideo (trang địa điểm của ICANN, truy cập 27/10/2026).

Sơ đồ ICANN điều phối ba tài nguyên: tên miền gTLD đi từ registry qua registrar tới chủ thể; vùng gốc DNS 1.437 TLD trỏ tới máy chủ từng đuôi rồi phục vụ truy vấn DNS; địa chỉ IP đi từ 5 RIR qua VNNIC tới nhà mạng. Ngoài phạm vi ICANN: tên miền .vn và nội dung website

Một điểm hay bị hiểu nhầm: ICANN không quản lý tên miền .vn. Tên miền .vn do VNNIC (Trung tâm Internet Việt Nam) quản lý theo pháp luật Việt Nam. ICANN chỉ ghi nhận .vn trong vùng gốc DNS thông qua chức năng IANA.

Trang .vn trong cơ sở dữ liệu vùng gốc của IANA: Category là Country-code top-level domain, Manager là Viet Nam Internet Network Information Center (VNNIC), khoanh đỏ hai dòng này

Ảnh chụp trang .vn trong cơ sở dữ liệu vùng gốc của IANA ngày 27/10/2026: IANA xếp .vn vào nhóm ccTLD và ghi đơn vị quản lý (Manager) là VNNIC. Địa chỉ liên hệ trên trang IANA vẫn ghi tên Bộ Thông tin và Truyền thông và trụ sở cũ, chưa cập nhật theo việc hợp nhất vào Bộ KH&CN.

ICANN ra đời khi nào và có thuộc chính phủ Mỹ không?

ICANN thành lập năm 1998 để nhận lại từ chính phủ Mỹ việc điều phối tên miền và số hiệu Internet. Ban đầu ICANN làm việc theo hợp đồng với Bộ Thương mại Mỹ. Từ ngày 01/10/2016, hợp đồng này kết thúc và chức năng IANA chuyển sang cộng đồng Internet toàn cầu giám sát.

  • 1998: ICANN thành lập tại California, tiếp nhận các việc trước đó do IANA và các nhà thầu của chính phủ Mỹ làm.
  • 1998–2016: ICANN thực hiện chức năng IANA theo hợp đồng với Cơ quan Viễn thông và Thông tin Quốc gia Mỹ (NTIA).
  • 01/10/2016: hợp đồng với NTIA kết thúc. Chức năng IANA do Public Technical Identifiers (PTI), công ty con của ICANN, thực hiện (thông báo của IANA).

Sau năm 2016, ICANN chịu trách nhiệm trước cộng đồng đa bên thay vì một chính phủ. Chính phủ các nước tham gia góp ý chính sách qua Ủy ban Tư vấn Chính phủ (GAC).

Nhiệm vụ của ICANN

Nhiệm vụ của ICANN là giữ cho mỗi tên miền, mỗi địa chỉ IP trên Internet là duy nhất và tra cứu được ổn định. Cụ thể, ICANN điều phối vùng gốc DNS, đặt chính sách cho tên miền dùng chung (gTLD), công nhận nhà đăng ký và thực hiện chức năng IANA qua PTI.

  • Vùng gốc DNS: cập nhật danh sách mọi đuôi tên miền. Tính đến 27/10/2026, vùng gốc có 1.437 TLD theo danh sách của IANA.
  • Tên miền dùng chung (gTLD): ký hợp đồng với registry như Verisign (.com, .net), PIR (.org); đặt chính sách chuyển tên miền, dữ liệu đăng ký, tranh chấp.
  • Công nhận nhà đăng ký: chỉ nhà đăng ký được ICANN công nhận (ICANN-accredited) mới đăng ký trực tiếp gTLD với registry.
  • Địa chỉ IP: qua IANA, cấp khối địa chỉ lớn cho 5 tổ chức đăng ký khu vực (RIR); châu Á – Thái Bình Dương là APNIC.
  • Tham số giao thức: qua IANA, quản lý số cổng, mã giao thức theo tiêu chuẩn của IETF.

ICANN không kiểm duyệt nội dung website và không xử lý spam hay lừa đảo trên một trang cụ thể. Khiếu nại về nội dung gửi tới nhà cung cấp hosting, nhà đăng ký hoặc cơ quan chức năng. Với tên miền .vn, dùng cổng phản ánh của VNNIC.

Các chủ thể trong hệ thống tên miền của ICANN

Hệ thống tên miền dùng chung có bốn chủ thể chính: registry giữ cơ sở dữ liệu của một đuôi, registrar bán và quản lý tên miền, reseller bán lại dịch vụ của registrar, và registrant là người đứng tên tên miền. ICANN ký hợp đồng với hai chủ thể đầu.

Bốn chủ thể trong hệ thống tên miền của ICANN: Registry Operator, Registrar, Registrant và Reseller

Registry Operator

Registry Operator (nhà quản lý cơ sở dữ liệu đuôi tên miền) giữ danh sách mọi tên thuộc một đuôi và vận hành máy chủ DNS cho đuôi đó. Ví dụ Verisign với .com, .net; Public Interest Registry với .org. Xem thêm gTLD là gì.

Registrar

Registrar (nhà đăng ký) là công ty được ICANN công nhận để đăng ký tên miền gTLD với registry. Danh sách nhà đăng ký có ở trang danh sách của ICANN. Mỗi registrar có mã IANA ID riêng, hiện trong kết quả tra cứu tên miền.

Reseller

Reseller (đại lý) bán tên miền dưới thương hiệu của mình nhưng đăng ký qua một registrar được ICANN công nhận; reseller không có hợp đồng trực tiếp với ICANN. Muốn biết registrar thật của một tên miền, tra cứu RDAP và xem mục Registrar.

Registrant là gì?

Registrant (chủ thể tên miền) là cá nhân hoặc tổ chức đứng tên đăng ký và có quyền sử dụng tên miền. Registrant phải khai thông tin chính xác và xác minh email trong 15 ngày theo RAA 2013, nếu không nhà đăng ký sẽ tạm ngưng tên miền; xem cách xác minh tên miền quốc tế bị khoá tạm thời.

Tino là Nhà đăng ký tên miền .VN chính thức của VNNIC (từ 07/2023). Với tên miền quốc tế, registrar thực sự của từng tên miền hiển thị trong kết quả RDAP.

Các chính sách bảo vệ chủ thể tên miền của ICANN

ICANN đặt các chính sách bắt buộc nhà đăng ký gTLD áp dụng để bảo vệ chủ thể: chuyển nhà đăng ký, nhắc gia hạn và chuộc lại, xác minh thông tin, giải quyết tranh chấp và bảo vệ nhãn hiệu khi mở đuôi mới.

Chính sáchNội dung chínhÝ nghĩa với bạn
Transfer PolicyNhà đăng ký phải cấp mã chuyển (EPP/AuthInfo) trong 5 ngày; có quyền từ chối chuyển trong 60 ngày sau đăng ký mới hoặc sau lần chuyển trướcChủ động chuyển tên miền sang nhà đăng ký khác
ERRPNhắc gia hạn khoảng 1 tháng và 1 tuần trước hạn; 30 ngày chuộc lại (Redemption) sau khi xoáCó thời gian lấy lại tên miền quên gia hạn
RAA 2013Xác minh email, thông tin chủ thể trong 15 ngày, quá hạn thì tạm ngưngTên miền không chạy nếu bỏ qua email xác minh
UDRPThủ tục giải quyết tranh chấp tên miền trùng nhãn hiệuChủ nhãn hiệu đòi lại tên miền bị chiếm
Trademark ClearinghouseSunrise (ưu tiên chủ nhãn hiệu) và Trademark Claims (cảnh báo) khi mở đuôi mớiBảo vệ thương hiệu ở đuôi gTLD mới
Các chính sách ICANN áp dụng cho gTLD (truy cập 27/10/2026)

Từ ngày 28/01/2025, RDAP thay WHOIS làm nguồn chính thức cho dữ liệu đăng ký gTLD (thông báo của ICANN). Tra cứu tại lookup.icann.org. ICANN đang sửa Chính sách chuyển tên miền; khoá 60 ngày dự kiến đổi thành 30 ngày nhưng bản mới chưa có hiệu lực tính đến 27/10/2026.

Khi đề xuất mở một đuôi gTLD mới, chính phủ, tổ chức hay doanh nghiệp còn có thể gửi phản đối (Objection) tới ICANN nếu đuôi đó gây nhầm lẫn, xâm phạm quyền hoặc trái chuẩn mực đã được thừa nhận.

Chủ thể tên miền phải trả phí gì cho ICANN?

Chủ thể không trả phí trực tiếp cho ICANN. ICANN thu phí giao dịch từ nhà đăng ký, mức 0,20 USD cho mỗi năm đăng ký mới, gia hạn hoặc chuyển tên miền, và nhà đăng ký tính khoản này vào giá bán. Giá bạn trả gồm phí registry, phí ICANN và phí dịch vụ của nhà đăng ký.

Mức 0,20 USD theo thông báo phí năm tài chính 2026 của ICANN (21/07/2025), truy cập 27/10/2026. Tên miền .vn không có phí ICANN; lệ phí và phí duy trì .vn do nhà nước Việt Nam quy định.

Đăng ký tên miền quốc tế: thuê theo năm hay mua vĩnh viễn?

Tên miền quốc tế được đăng ký theo kỳ hạn từ 1 đến 10 năm, không có hình thức mua vĩnh viễn. Bạn có thể gia hạn nhiều lần, nhưng tổng thời hạn còn lại tại một thời điểm không vượt quá 10 năm.

Hết hạn mà không gia hạn, tên miền có thể bị xoá và người khác đăng ký lại.

Các bước đăng ký có ảnh chụp từng bước nằm trong bài hướng dẫn đăng ký tên miền quốc tế. Với tên miền .vn, xem quy trình đăng ký tên miền Việt Nam.

Cần tên miền cho website? Đăng ký tên miền tại Tino: kiểm tra tên miền còn trống, đăng ký .vn và quốc tế, quản lý DNS trong một tài khoản. Xem giá trên trang sản phẩm.

Kết luận

ICANN là tổ chức phi lợi nhuận điều phối tên miền, địa chỉ IP và vùng gốc DNS, hoạt động độc lập với chính phủ Mỹ từ năm 2016. ICANN không bán tên miền mà đặt chính sách cho gTLD, làm căn cứ cho quyền của bạn khi chuyển, gia hạn hay tranh chấp.

Câu hỏi thường gặp

ICANN là tổ chức gì?

ICANN là tổ chức phi lợi nhuận vì lợi ích công, đăng ký tại California (Mỹ). ICANN không phải cơ quan chính phủ, không phải công ty bán tên miền, mà là nơi cộng đồng Internet cùng đặt chính sách cho hệ thống tên miền và số hiệu.

Có thể mua tên miền vĩnh viễn không?

Không. Tên miền quốc tế chỉ đăng ký được tối đa 10 năm mỗi lần và phải gia hạn để giữ. Tên miền .vn cũng phải nộp phí duy trì hằng năm theo quy định nhà nước. Lời quảng cáo “mua tên miền vĩnh viễn” thường là gói tự gia hạn, cần đọc kỹ điều khoản.

ICANN có khoá tên miền của tôi không?

ICANN không trực tiếp khoá tên miền. Tên miền bị tạm ngưng thường do nhà đăng ký thực hiện theo hợp đồng với ICANN, ví dụ khi chủ thể không xác minh email trong 15 ngày hoặc có khiếu nại lạm dụng. Muốn mở lại, liên hệ nhà đăng ký đang quản lý tên miền.

ICANN có quản lý tên miền .vn không?

Không. ICANN chỉ ghi nhận .vn trong vùng gốc DNS qua chức năng IANA. Việc cấp, quản lý và thu hồi tên miền .vn do VNNIC thực hiện theo Nghị định 147/2024/NĐ-CP và các thông tư hướng dẫn, qua các nhà đăng ký .vn.

Hồng Nhi

Content Manager

Chị Hồng Nhi, "người giữ lửa" đứng sau wiki.tino.org, là một Content Manager tài năng với hành trình sự nghiệp đầy cảm hứng. Tốt nghiệp cử nhân Ngữ văn Anh năm 2017, cử nhân Ngữ văn Nga năm 2019 và Thạc sĩ Quan hệ Quốc tế năm 2024 tại trường Đại học KHXH&NV - ĐHQG TP.HCM, chị sở hữu nền tảng kiến thức vững chắc cùng kinh nghiệm dày dặn trong lĩnh vực truyền thông.Vốn xuất thân từ "xã hội" nhưng với niềm đam mê sáng tạo nội dung giá trị, chị đã "lấn sân" sang lĩnh vực công nghệ và nhanh chóng khẳng định bản thân. Với phương châm "diễn giải cái khó hiểu nhất bằng cách dễ hiểu nhất", chị đã chinh phục độc giả bằng những bài viết blog công nghệ súc tích, dễ hiểu và hữu ích. Đồng hành cùng TinoHost từ những ngày đầu thành lập, chị Hồng Nhi hiện là Content Manager, người trực tiếp quản lý và vận hành wiki.tino.org cùng nhiều website uy tín khác.

Xem thêm bài viết

Bài viết liên quan