PTR record (Pointer record, bản ghi con trỏ) là bản ghi DNS dùng để tra ngược: hỏi một địa chỉ IP và nhận về tên máy chủ gắn với IP đó, ngược với bản ghi A trả IP cho một tên. Việc tra này gọi là reverse DNS (rDNS) và quan trọng nhất với máy chủ gửi email.
PTR là một loại bản ghi của DNS, nhưng không nằm trong zone của tên miền mà nằm trong zone ngược của dải IP. Phần dưới giải thích tên tra ngược được viết thế nào, ai được tạo PTR, vì sao email cần PTR và cách tự kiểm tra.
PTR record là gì?
PTR record là bản ghi ánh xạ một tên đặc biệt trong cây in-addr.arpa (IPv4) hoặc ip6.arpa (IPv6) sang một tên máy chủ, được định nghĩa trong RFC 1035 và RFC 3596. Nhờ cây tên ngược này, DNS dùng đúng cơ chế tra tên thông thường để tìm tên của một IP.
PTR và bản ghi A là hai bản ghi độc lập, do hai bên khác nhau quản lý. Bản ghi A của một tên trỏ tới một IP không tự tạo ra PTR cho IP đó; ngược lại, PTR của một IP có thể trỏ tới một tên hoàn toàn khác nếu không ai cấu hình cho khớp.
Tên miền ngược in-addr.arpa được viết thế nào?
Tên tra ngược của địa chỉ IPv4 được tạo bằng cách đảo thứ tự bốn nhóm số rồi thêm đuôi .in-addr.arpa, vì DNS đọc tên từ phải sang trái còn địa chỉ IP thì phần mạng nằm bên trái. Ví dụ 198.51.100.7 thành 7.100.51.198.in-addr.arpa.
- .arpa là đuôi dành cho hạ tầng Internet, chứa cả hai cây tên ngược.
- in-addr.arpa dùng cho IPv4: mỗi nhóm số của IP là một nhãn.
- ip6.arpa dùng cho IPv6: địa chỉ được viết đủ 32 chữ số hexa, đảo ngược từng chữ số (mỗi chữ số 4 bit là một nhãn) rồi thêm .ip6.arpa.
Cấu trúc địa chỉ được giải thích thêm ở bài địa chỉ IPv4 có cấu trúc thế nào và IPv6 là gì.
PTR record dùng để làm gì?
PTR record giúp hệ thống nhận biết một IP thuộc về máy chủ nào, nên được dùng nhiều nhất để kiểm tra máy chủ gửi email. Ngoài ra, PTR làm nhật ký máy chủ, lệnh traceroute và công cụ giám sát dễ đọc hơn vì hiện tên thay cho dãy số.
- Gửi email: máy chủ nhận thư tra PTR của IP gửi đến, rồi tra ngược bản ghi A của tên đó xem có về đúng IP không. Hướng dẫn cho người gửi của Google yêu cầu mọi người gửi tới Gmail có bản ghi DNS thuận và ngược hợp lệ, tức có PTR.
- Chống thư rác: IP không có PTR, hoặc PTR mang tên chung chung của nhà mạng, thường bị bộ lọc chấm điểm xấu hơn.
- Nhật ký và giám sát: log máy chủ, tường lửa, traceroute hiển thị tên máy thay vì IP, dễ biết kết nối đến từ đâu.
- Quy ước vận hành: RFC 1912 khuyên mỗi IP nên có PTR khớp, và PTR phải trỏ tới tên có bản ghi A thật, không trỏ vào tên kiểu CNAME.
Ai tạo và sửa được bản ghi PTR?
Bản ghi PTR do bên giữ dải IP tạo, thường là nhà cung cấp VPS, máy chủ hoặc nhà mạng, không phải nơi mua tên miền. Bạn không thêm được PTR trong trình quản lý DNS của tên miền; hãy dùng mục Reverse DNS của trang quản lý VPS hoặc gửi yêu cầu cho nhà cung cấp.
- Trước khi xin PTR, tạo bản ghi A cho tên máy (ví dụ mail.tenban.vn → IP của VPS) để hai chiều khớp nhau.
- Mỗi IP chỉ nên có một PTR. Một máy chủ gửi mail cho nhiều tên miền vẫn dùng một tên máy chung, mỗi tên miền khai SPF cho phép IP đó.
- Dùng hosting chia sẻ hoặc dịch vụ email có sẵn thì nhà cung cấp đã lo PTR cho máy chủ gửi; bạn chỉ cấu hình bản ghi của tên miền. Xem thêm mail server là gì.
Cách kiểm tra PTR record
Kiểm tra PTR bằng lệnh nslookup trên Windows, dig -x trên Linux, macOS, hoặc công cụ web; chỉ cần nhập địa chỉ IP. Kết quả đúng là tên máy chủ bạn mong đợi; nếu trả về tên chung của nhà mạng hoặc lỗi NXDOMAIN thì IP chưa có PTR riêng.
Trên Windows
Mở Command Prompt (gõ cmd ở ô tìm kiếm của Start), rồi chạy lệnh dưới, thay IP bằng IP cần kiểm. Để biết IP của máy chủ, xem bài kiểm tra IP website.
nslookup 8.8.8.8Trên Linux và macOS
Mở Terminal (macOS: Launchpad → Terminal; nhiều bản Linux: Ctrl + Alt + T) và dùng lệnh dig với tuỳ chọn tra ngược:
dig -x 8.8.8.8 +shortBằng công cụ web
Nhập IP vào Google Admin Toolbox Dig và chọn PTR, hoặc dùng MxToolbox Reverse Lookup. Ví dụ tra IP 8.8.8.8 của Google Public DNS trả về tên dns.google.
Sau khi nhà cung cấp cập nhật PTR, kết quả mới hiện khi resolver hết cache bản ghi cũ theo TTL; thử lại với resolver khác nếu vẫn thấy giá trị cũ.
PTR record khác bản ghi MX thế nào?
Bản ghi MX nằm trong zone của tên miền và cho biết email gửi tới tên miền thì giao cho máy chủ nào; PTR nằm trong zone ngược của dải IP và cho biết một IP mang tên gì. Máy chủ nhận mail của bạn cần MX đúng; máy chủ gửi mail của bạn cần PTR đúng.
Bản ghi MX Bản ghi PTR Nằm ở Zone của tên miền (tenban.vn) Zone ngược của dải IP (…in-addr.arpa) Ai sửa Chủ tên miền Bên giữ dải IP Phục vụ Nhận email Gửi email, nhật ký, giám sát Ví dụ tenban.vn MX 10 mx.tenban.vn. 7.100.51.198.in-addr.arpa PTR mail.tenban.vn.
Bộ bản ghi email đầy đủ (MX, SPF, DKIM, DMARC) được hướng dẫn ở bài cấu hình email tên miền riêng trên Cloudflare; khi gặp lỗi không nhận được thư, xem sửa lỗi email tên miền riêng không nhận mail.
Khi nào không cần quan tâm tới PTR?
Bạn không cần tự cấu hình PTR nếu máy chủ không gửi email trực tiếp, ví dụ VPS chỉ chạy website và gửi thư qua dịch vụ SMTP bên ngoài, hoặc khi dùng hosting, email doanh nghiệp có sẵn. PTR cũng không ảnh hưởng tới việc người khác truy cập website hay tới thứ hạng tìm kiếm.
Cần tên miền cho website? Đăng ký tên miền tại Tino: kiểm tra tên miền còn trống, đăng ký .vn và quốc tế, quản lý DNS trong một tài khoản. Xem giá trên trang sản phẩm.
Câu hỏi thường gặp
Thiếu PTR thì email có bị vào spam không?
Có thể. PTR chỉ là một trong nhiều tín hiệu, nhưng nhiều máy chủ nhận thư, gồm cả Gmail, coi IP không có PTR hợp lệ là dấu hiệu xấu và có thể từ chối hoặc đưa thư vào spam. Cần thêm SPF, DKIM, DMARC đúng.
Một IP có thể có nhiều bản ghi PTR không?
Về kỹ thuật thì có, nhưng không nên. Nhiều phần mềm chỉ đọc kết quả đầu tiên, kết quả lại có thể đổi thứ tự. Mỗi IP nên có đúng một PTR trỏ tới một tên có bản ghi A về lại IP đó.
PTR record mất bao lâu để có hiệu lực?
Sau khi bên giữ dải IP cập nhật, PTR mới có hiệu lực khi resolver hết cache bản ghi cũ, tức tuỳ TTL mà nhà cung cấp đặt. Thời gian xử lý yêu cầu thì tuỳ từng nhà cung cấp.
