close

Name server là gì? Cách trỏ tên miền bằng nameserver và cách kiểm tra

Tác giả: Hồng Nhi Ngày đăng: 19/06/2024 Chuyên mục: Tên miền & DNS
Disclosure
Website Tino blog được cung cấp bởi Tino Group. Truy cập và sử dụng website đồng nghĩa với việc bạn đồng ý với các điều khoản và điều kiện trong chính sách bảo mật - điều khoản sử dụng nội dung. Tino Group có thể thay đổi điều khoản sử dụng bất cứ lúc nào. Việc bạn tiếp tục sử dụng Tino blog sau khi thay đổi có nghĩa là bạn chấp nhận những thay đổi đó.
Why Trust Us
Các bài viết với hàm lượng tri thức cao tại Tino blog được tạo ra bởi các chuyên viên Marketing vững chuyên môn và được kiểm duyệt nghiêm túc theo chính sách biên tập bởi đội ngũ biên tập viên dày dặn kinh nghiệm. Mọi nỗ lực của chúng tôi đều hướng đến mong muốn mang đến cho cộng đồng nguồn thông tin chất lượng, chính xác, khách quan, đồng thời tuân thủ các tiêu chuẩn cao nhất trong báo cáo và xuất bản.

Name server (nameserver, máy chủ tên miền) là máy chủ DNS lưu và trả lời các bản ghi của một tên miền, như bản ghi A trỏ website về IP hay bản ghi MX nhận email. Khai báo nameserver cho tên miền tức là chỉ định nơi giữ toàn bộ cấu hình DNS của tên miền đó.

Nameserver là một phần của hệ thống DNS, thứ giúp tên miền dẫn được tới website và email. Phần dưới giải thích nameserver hoạt động thế nào, khi nào nên đổi, cách đổi nameserver trong trang quản lý tên miền của Tino và cách kiểm tra sau khi đổi.

Name server là gì?

Name server là máy chủ chạy phần mềm DNS, giữ zone (tập bản ghi) của một hoặc nhiều tên miền và trả lời khi có ai hỏi về các tên đó. Mỗi tên miền khai báo ít nhất hai nameserver dạng tên máy, như ns1.tino.vn; máy chủ của đuôi tên miền giữ danh sách này.

Mỗi website có một địa chỉ IP khó nhớ, nên con người dùng tên miền. Tên miền không thay được IP mà cần một bên trung gian để “dịch” tên sang IP: đó là việc của nameserver. Khi nói “DNS server” của một tên miền, người ta thường muốn nói tới nameserver có thẩm quyền của tên miền đó.

Name server khác DNS resolver thế nào?

Name server có thẩm quyền chỉ trả lời về tên miền nó quản lý. DNS resolver (máy chủ đệ quy) của nhà mạng hay 8.8.8.8 thì không giữ bản ghi của bạn, nó đi hỏi thay người dùng và nhớ kết quả trong cache. Đổi nameserver là việc của chủ tên miền; đổi resolver là việc trên máy của người truy cập.

Name server hoạt động như thế nào?

Name server làm việc ở cuối chuỗi phân giải: resolver đi từ root server tới máy chủ của đuôi tên miền để biết nameserver nào giữ tên miền, rồi hỏi thẳng nameserver đó và nhận bản ghi. Kết quả được lưu trong cache theo TTL, nên các lần sau không cần đi lại cả chuỗi.

  1. Người dùng nhập tên miền; máy tính hoặc router kiểm tra cache, có sẵn thì dùng ngay.
  2. Chưa có thì gửi câu hỏi tới resolver (Recursive Name Server).
  3. Resolver hỏi root server, rồi hỏi TLD server của đuôi (.com, .vn…) để lấy danh sách nameserver của tên miền.
  4. Resolver hỏi nameserver có thẩm quyền và nhận bản ghi, ví dụ IP trong bản ghi A.
  5. Resolver lưu kết quả vào cache và trả IP cho trình duyệt; trình duyệt kết nối tới máy chủ chứa website.

Có những loại name server nào?

Name server được chia theo vai trò trong chuỗi phân giải: máy chủ đệ quy (resolver) hỏi hộ người dùng, root và TLD name server chỉ đường, còn authoritative name server giữ bản ghi thật của tên miền. Trong nhóm authoritative lại có máy chính (primary) và máy phụ (secondary) đồng bộ dữ liệu với nhau.

Recursive name server (resolver)

Đây là máy chủ mà máy tính trong mạng dùng để tìm IP của tên miền người dùng nhập vào. Nó gửi truy vấn tới các máy chủ tầng trên, tiếp tục cho đến khi có câu trả lời rồi trả về cho máy người dùng.

Root và TLD name server

Root server chỉ đường tới máy chủ của từng đuôi; TLD name server quản lý các đuôi như .COM, .ORG, .NET hay tên miền quốc gia .VN, và giữ thông tin nameserver có thẩm quyền của mọi tên miền trong đuôi đó.

Authoritative name server (primary và secondary)

Loại này chứa bản ghi cụ thể của tên miền. Máy chính giữ bản gốc của zone; máy phụ chép lại theo các bộ đếm trong bản ghi SOA, nên một máy lỗi thì máy kia vẫn trả lời.

Vì sao một tên miền cần ít nhất hai name server?

Một tên miền cần ít nhất hai nameserver để không có điểm lỗi duy nhất: một máy bảo trì, mất mạng hay bị tấn công thì resolver vẫn hỏi được máy còn lại. RFC 1912 ghi rõ yêu cầu tối thiểu hai nameserver cho mỗi tên miền và khuyên không khai quá bảy máy.

Hai nameserver nên đặt ở hai máy chủ, càng nên ở hai mạng khác nhau. Nhà cung cấp DNS lớn thường cho hai tên nhưng mỗi tên phía sau là nhiều máy chủ ở nhiều nơi.

Nên đổi nameserver hay chỉ sửa bản ghi A?

Có hai cách trỏ tên miền về hosting: đổi nameserver sang nameserver của hosting, hoặc giữ nameserver cũ và chỉ sửa bản ghi A (hoặc CNAME). Chỉ cần làm một trong hai cách. Đổi nameserver là chuyển cả việc quản lý DNS sang nơi mới; sửa bản ghi A chỉ đổi đích của website.

Đổi nameserverChỉ sửa bản ghi A
Nơi quản lý bản ghi sau khi làmNameserver mới (hosting, Cloudflare…)Vẫn ở nameserver cũ
Email, bản ghi TXT đang cóMất nếu chưa chép sang nơi mớiGiữ nguyên
Hợp khiMuốn hosting hoặc Cloudflare quản lý toàn bộ DNSWebsite ở một nơi, email ở nơi khác
Thời gian có hiệu lựcTheo TTL của bản ghi NS ở tầng đuôi tên miềnTheo TTL của bản ghi A
Sơ đồ 3 bước khi đổi nameserver: khai NS tại nhà đăng ký (ví dụ ns1.example.net), zone của đuôi .vn hoặc .com ghi bản ghi NS, nameserver mới trả lời các bản ghi A, MX, TXT; lưu ý chép đủ bản ghi trước khi đổi

Quan hệ giữa tên miền và hosting được giải thích ở bài phân biệt hosting và tên miền; sau khi trỏ xong, bạn cần thêm tên miền vào hosting cPanel để hosting nhận website.

Cách trỏ tên miền bằng nameserver tại Tino

Để trỏ tên miền bằng nameserver, bạn lấy cặp nameserver từ nơi sẽ quản lý DNS (hosting, Cloudflare hoặc nhà đăng ký), rồi khai vào mục Nameserver trong trang quản lý tên miền. Các bước dưới đây làm trên trang quản lý dịch vụ của Tino; nhà đăng ký khác có thao tác tương tự.

Chuẩn bị

  • Tài khoản đăng nhập trang quản lý tên miền (nơi bạn mua tên miền).
  • Cặp nameserver của nơi sẽ quản lý DNS: tìm trong email thông tin tài khoản hosting, hoặc hỏi nhà cung cấp “DNS servers”, “Name servers”.
  • Danh sách bản ghi đang dùng (nhất là MX, TXT của email) nếu tên miền đã chạy dịch vụ.

Bước 1: Lấy cặp nameserver

Theo trang hướng dẫn đổi nameserver công khai của Tino (đối chiếu ngày 27/10/2026), tên miền mua tại Tino (không kèm hosting) dùng ns1.tino.vn và ns2.tino.vn; hosting cPanel của Tino dùng ns3.tino.org và ns4.tino.org. Các gói khác (ví dụ hosting DirectAdmin), hãy lấy đúng cặp ghi trong email thông tin dịch vụ.

Bước 2: Đăng nhập và mở mục Nameserver

Đăng nhập trang quản lý dịch vụ của Tino, vào Tên miền, chọn tên miền cần đổi, rồi bấm Nameservers trong phần thông tin tên miền.

Ảnh chụp giao diện năm 2023, tên miền demo thbao.xyz; bố cục hiện tại có thể khác một chút nhưng vẫn có các mục này.

Ảnh chụp hộp đăng nhập trang quản lý dịch vụ của Tino, đánh số 1 ở nút đăng nhập góc trên và số 2 ở nút Đăng nhập trong hộp thoại; ô email đã làm mờ
Ảnh chụp danh sách dịch vụ, mũi tên đánh số chỉ menu Quản lý dịch vụ, mục Tên miền và tên miền demo thbao.xyz cần đổi nameserver
Ảnh chụp trang thông tin tên miền thbao.xyz, mũi tên chỉ liên kết Nameservers ở phần cuối trang

Bước 3: Chọn Tuỳ biến và nhập nameserver mới

Bỏ chọn Nameserver mặc định (cặp của nhà đăng ký), chọn Tuỳ biến, rồi nhập nameserver mới vào ô NS1, NS2 (thêm NS3, NS4 nếu nhà cung cấp cho nhiều hơn hai).

Ảnh chụp form Thay đổi nameserver, chọn Tuỳ biến, ô NS1 là ns3.tino.org và NS2 là ns4.tino.org, khoanh đỏ kèm ghi chú Chỉnh sửa các cặp nameserver tại đây

Bước 4: Lưu thay đổi

Bấm Lưu lại. Hệ thống gửi nameserver mới lên máy chủ của đuôi tên miền; sau khi máy chủ này cập nhật và cache cũ ở các resolver hết hạn, mọi bản ghi sẽ được đọc từ nameserver mới.

Bước 5: Chờ cập nhật và kiểm tra

Chờ resolver trên Internet nhận nameserver mới (xem mục thời gian bên dưới), rồi kiểm tra bằng một trong các cách ở mục tiếp theo.

Cách kiểm tra nameserver của tên miền

Cách nhanh để kiểm tra nameserver của một tên miền là tra bản ghi NS: dùng lệnh nslookup trên Windows, dig trên Linux, macOS, hoặc công cụ web như Google Admin Toolbox Dig. Kết quả trả về tên các nameserver mà resolver đang thấy cho tên miền đó.

nslookup -type=ns tenban.vn 8.8.8.8
dig NS tenban.vn +short

Ví dụ dưới đây tra bản ghi NS của tino.vn bằng Google Admin Toolbox Dig: kết quả là ns1.tino.vn và ns2.tino.vn, mỗi bản ghi có TTL 6 giờ.

Ảnh chụp Google Admin Toolbox Dig ngày 27/10/2026 tra bản ghi NS của tino.vn: hai kết quả ns1.tino.vn và ns2.tino.vn, TTL 6 giờ; khoanh đỏ ns1.tino.vn
Ảnh chụp công cụ Google Admin Toolbox Dig (toolbox.googleapps.com) ngày 27/10/2026.

Muốn xem thêm cách đối chiếu nameserver với thông tin đăng ký, đọc cách check nameserver đúng hay chưa và WHOIS là gì.

Đổi nameserver mất bao lâu để có hiệu lực?

Đổi nameserver có hiệu lực khi resolver hết hạn cache bản ghi NS cũ, nên thời gian phụ thuộc TTL của bản ghi NS ở máy chủ đuôi tên miền và ở nameserver cũ, thường từ vài giờ tới một hai ngày. Trong thời gian này có người đã thấy nameserver mới, có người vẫn thấy nameserver cũ.

Vì hai nơi có thể cùng được hỏi trong giai đoạn chuyển, hãy giữ bản ghi ở nameserver cũ cho đến khi kiểm tra từ nhiều resolver (8.8.8.8, 1.1.1.1, mạng di động) đều thấy nameserver mới.

Lưu ý trước khi đổi nameserver

Trước khi đổi nameserver, hãy chắc nơi mới đã có đủ bản ghi tên miền đang dùng và tên miền không bật DNSSEC với khoá của nơi cũ. Thiếu bản ghi làm website hoặc email dừng; còn bản ghi DS cũ không khớp khoá mới khiến resolver kiểm DNSSEC từ chối toàn bộ tên miền.

  • Chép bản ghi A, CNAME, MX, TXT (SPF, DKIM, mã xác minh) sang nameserver mới trước khi đổi.
  • Nếu tên miền đang bật DNSSEC, gỡ bản ghi DS ở nhà đăng ký (hoặc thay bằng DS của nơi mới) trước khi đổi nameserver.
  • Dùng Cloudflare làm nameserver thì quản lý bản ghi trên Cloudflare, không sửa ở hosting nữa.
  • Không đổi nameserver khi tên miền sắp hết hạn hoặc đang chuyển nhà đăng ký; xử lý gia hạn, chuyển xong rồi mới đổi.

Cần tên miền cho website? Đăng ký tên miền tại Tino: kiểm tra tên miền còn trống, đăng ký .vn và quốc tế, quản lý DNS trong một tài khoản. Xem giá trên trang sản phẩm.

Câu hỏi thường gặp

Hostname có phải là name server không?

Không. Hostname là tên của một máy trên mạng, ví dụ mail.tenban.vn. Name server cũng có hostname riêng (ns1.tino.vn), nhưng hostname nói chung không có nghĩa là máy đó làm DNS. Xem thêm ở bài hostname là gì.

Name server có thể bị tấn công không?

Có. Name server có thể bị tấn công từ chối dịch vụ (DDoS), bị đầu độc cache, giả mạo câu trả lời, hoặc tài khoản quản lý tên miền bị chiếm để đổi nameserver (DNS hijacking). Nên dùng nhà cung cấp DNS có nhiều máy chủ, bật xác thực hai lớp cho tài khoản tên miền và cân nhắc DNSSEC.

Nameserver mặc định của nhà đăng ký có đủ dùng không?

Đủ cho đa số website: bạn vẫn tạo được bản ghi A, CNAME, MX, TXT trong trang quản lý DNS của nhà đăng ký. Chỉ nên đổi khi hosting yêu cầu quản lý DNS ở đó, hoặc khi cần tính năng của dịch vụ DNS như Cloudflare.

Hồng Nhi

Content Manager

Chị Hồng Nhi, "người giữ lửa" đứng sau wiki.tino.org, là một Content Manager tài năng với hành trình sự nghiệp đầy cảm hứng. Tốt nghiệp cử nhân Ngữ văn Anh năm 2017, cử nhân Ngữ văn Nga năm 2019 và Thạc sĩ Quan hệ Quốc tế năm 2024 tại trường Đại học KHXH&NV - ĐHQG TP.HCM, chị sở hữu nền tảng kiến thức vững chắc cùng kinh nghiệm dày dặn trong lĩnh vực truyền thông.Vốn xuất thân từ "xã hội" nhưng với niềm đam mê sáng tạo nội dung giá trị, chị đã "lấn sân" sang lĩnh vực công nghệ và nhanh chóng khẳng định bản thân. Với phương châm "diễn giải cái khó hiểu nhất bằng cách dễ hiểu nhất", chị đã chinh phục độc giả bằng những bài viết blog công nghệ súc tích, dễ hiểu và hữu ích. Đồng hành cùng TinoHost từ những ngày đầu thành lập, chị Hồng Nhi hiện là Content Manager, người trực tiếp quản lý và vận hành wiki.tino.org cùng nhiều website uy tín khác.

Xem thêm bài viết

Bài viết liên quan

Xem nhiều